De cijfers liegen niet. Uit recent onderzoek in opdracht van de Europese Commissie blijkt dat PFAS-vervuiling Europa tegen 2050 tot wel 440 miljard euro kan kosten als we niets doen.

Zonder een verbod kunnen de maatschappelijke kosten zelfs oplopen tot 1700 miljard euro. Dat is 1700.000.000.000 euro. Alleen een snel en volledig verbod beperkt de schade tot 330 miljard euro. Nog altijd een astronomisch bedrag, maar aantoonbaar lager.

Dit is geen abstracte rekensom. Dit is geen boekhoudkundige discussie. Dit gaat over onze gezondheid. Over schoon drinkwater. Over kinderen in Dordrecht, Leiden en Rotterdam. Over gezinnen in de dorpen langs de Rijn en de Maas.

Nederland telt inmiddels 4.989 geregistreerde PFAS-vervuilde locaties; het hoogste aantal na België. In Zuid-Holland voelen we dat dagelijks. Chemische lozingen, vervuild rivierwater en historische uitstoot hebben ervoor gezorgd dat bijna iedere Nederlander te veel PFAS in het bloed heeft, zo blijkt uit onderzoek van het RIVM. Dat is geen statistiek. Dat is een alarmsignaal.

Een tikkende tijdbom voor gezondheid én economie

PFAS -stoffen als GenX, PFOA en PFOS, breken niet af. Ze blijven. In onze bodem. In ons water. In ons lichaam. Ze verzwakken het immuunsysteem en sommige varianten zijn kankerverwekkend. Ondertussen zien waterbedrijven en waterschappen de zuiveringskosten jaar na jaar stijgen. Boeren, vissers en tuinders draaien op voor schade die zij niet hebben veroorzaakt.

Statenlid Adem Mustafa Negash verwoordt het scherp:
“PFAS zijn een directe bedreiging voor de gezondheid van onze inwoners. Wie nu niet ingrijpt, schuift de rekening én de risico’s door naar onze kinderen.”

Het Europese onderzoek bevestigt wat GroenLinks-PvdA al langer stelt: niet handelen is duurder dan wél handelen.

“Elke euro die we vandaag investeren in een verbod en in preventie, bespaart ons morgen miljarden aan zorgkosten, saneringen en economische schade,” aldus Negash.

Zuid-Holland is geen afvoerputje

Via de Rijn en de Maas stroomt vervuild water ons land binnen. Tegelijkertijd vinden er binnen onze provincie nog altijd industriële lozingen plaats. Dat is onacceptabel.

“Zuid-Holland mag geen afvoerputje zijn van vervuilende industrie. Schoon water en schone lucht zijn geen luxe, maar een grondrecht,” zegt Negash.

Andere landen tonen dat het anders kan. Frankrijk en Denemarken voeren vergaande verboden in op PFAS in consumentenproducten en verpakkingen. In Vlaanderen wordt chemiebedrijf 3M verantwoordelijk gehouden voor de enorme schoonmaakkosten rond Zwijndrecht.

Waarom zou Nederland achterblijven?

Tijd voor politieke moed

Nederland heeft samen met Duitsland een voorstel ingediend voor een Europees PFAS-verbod. Dat ligt nu bij het European Chemicals Agency (ECHA). Maar terwijl procedures voortduren en besluitvorming wordt uitgesteld, gaat de vervuiling door.

“Politieke moed betekent kiezen voor gezondheid boven vervuiling. Niet uitstellen, niet afzwakken, maar doorpakken,” aldus Negash.

GroenLinks-PvdA Zuid-Holland pleit daarom voor:

  • Een nationaal PFAS-verbod, vooruitlopend op Europa
  • Stopzetting van lozingen bij de bron
  • Strengere vergunningverlening, toezicht en handhaving
  • Een verbod op PFAS in consumentenproducten en pesticiden
  • Het principe: de vervuiler betaalt
  • Investeringen in veilige alternatieven en groene innovatie

De overheid moet beschermen

De overheid is er om burgers te beschermen. Toch voelen veel inwoners zich in de steek gelaten. Gezondheidsschade is moeilijk in geld uit te drukken, maar het verlies van vertrouwen misschien nog moeilijker.

“De vraag is niet of we ons een PFAS-verbod kunnen veroorloven. De vraag is of we het ons kunnen veroorloven om het níet te doen,” zegt Negash.

Zuid-Holland verdient schoon drinkwater. Onze kinderen verdienen een gezonde toekomst. De wetenschap is duidelijk. De kosten zijn doorgerekend. De alternatieven bestaan.

Nu de politieke besluitvorming nog.